કેટલું તૈયાર છે ભારત કોરાનાનો સામનો કરવા?


ચીનમાંથી હવે કોરાના છેક અમેરિકા અને આપણા પાડોશ પાકિસ્તાન અને શ્રીલંકા પહોંચી ગયો છે. ભારતમાં ત્રણ ક્ધફર્મ કેસ છે પણ તે તમામ ‘આયાતી’, દેશમાં વાયરસના સંકેત નથી પણ ત્રાટકશે તો?: બીજી ચિંતા છે ‘વેકસીનેશન’ દેશમાં ઈન્ફલુએન્ઝા સામે વેકસીનેશનની સુવિધા જ નથી અને જયારે આ વાયરસ વૈશ્ર્વિક છે તો વિશ્ર્વના કોઈ દેશ અન્યને વેકસીન ઉપલબ્ધ કરાવે તેવી શકયતા નથી. દેશમાં 100 વર્ષ પુર્વેના ઈન્ફલુએન્ઝાના આતંકની યાદ આવી શકે.:ભારતની વસતી ગીચતા આ વાયરસ માટે સાનુકુળ બની શકે. ચીનમાં દર સ્કવેર કિલોમીટરે 148 લોકો રહે છે. ભારતમાં 420ની વસતિ છે. ધારાવી જેવા એરીયામાં તો તેનાથી પણ વધુ, તેથી કોરોના ઉદભવે તો ઝડપથી તે રોગચાળો બનશે:આશા રાખીએ કોરોના ત્રણ માસમાં ખત્મ થાય! ભારતના આકરો ઉનાળો વાયરસને આગળ વધવા દેશે નહી. પણ જૂન પછી પણ કોરોના ચાલું રહે તો? આપણી હેલ્થ સીસ્ટમ તેના માટે તૈયાર રાખવી પડશે. સ્વાઈન ફલુ સમયે પણ આપણી સિસ્ટમ હાંફી જાય છે.8 કોરાના અંગે વિશ્ર્વ આરોગ્ય સંસ્થાએ ગત વર્ષે જ ચેતવણી આપી હતી

 

કોરોના... આ શબ્દ જ વિશ્ર્વમાં ‘ખોફ’નું એક પ્રતિક બની ગયો છે, અત્યાર સુધી ચાઈનામાં રોજ કેટલા લોકો કોરોના વાયરસનો શિકાર બને છે. કેટલા મોત થાય છે તેના આંકડા આપણે વાંચતા હતા. હવે વિશ્ર્વના 80 દેશોમાં આ વાયરસ ફેલાઈ ગયો છે અને વૈશ્ર્વિક આર્થિક મોરચે પણ કડાકા ભડાકા બોલાવી રહ્યો છે. એક તરફ વિશ્ર્વના ઉત્પાદનો માટેના કાચા માલનું પાવરહાઉસ બનેલા ચીનમાં ઉત્પાદન ઠપ્પ થવાથી વૈશ્ર્વિક સપ્લાય પર અસર થવા લાગી છે. પરિસ્થિતિ એ હદે છે કે ભારતમાં ક્રાફટ પેપર્સ પણ હવે ચાઈનાથી આવે છે તેની અછત શરૂ થઈ છે. દેશના ટેક્ષટાઈલ, કેમીકલ તથા ઓટો ક્ષેત્રના ઉત્પાદનો પણ સપ્લાય ચેઈનથી પિડાવા લાગ્યા છે પણ સૌથી મોટા ચિંતા તો જો કોરાના વાયરસ ભારતમાં આવે તો! શું આપણે તૈયાર છીએ? શેરબજારના કડાકાનો રીકવર થઈ શકશે પણ જો રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય પર ખતરો સર્જાશે તો! શું રીકવર થવા માટે આપણી પાસે પુરતી તબીબી તાકાત ઉપલબ્ધ છે? કોરોના વાયરસ જે એક ઈન્ફલુએન્ઝાનો પ્રકાર જ છે તેવા પ્રકારના શરદી કે શ્ર્વાસોચ્છવાસની પ્રક્રિયા પર અસર કરતા ઓછામાં ઓછા 11 વાયરસ મોજૂદ છે. આપણે સ્વાઈન ફલુથી તો હવે ખૂબજ પરિચિત છીએ. હાલ કોરોના વાયરસ જે વૈશ્ર્વિક ભય સર્જી રહ્યો છે તે અંગે વિશ્ર્વ આરોગ્ય સંસ્થામાં એક વર્ષ અગાઉ ફેબ્રુ 2019માં ચેતવણી આપી દીધી હતી જેમાં વૈશ્ર્વિક- આરોગ્ય પરના 10 સૌથી મોટા ભય દર્શાવાયા જેમાં એક વૈશ્ર્વિક

વૈશ્ર્વિક આરોગ્ય સંસ્થાએ જાહેર કર્યુ હતું કે ઈન્ફલુએન્ઝા તો વૈશ્ર્વિક ખતરો તોળાઈ રહ્યો છે. ફકત એ કહી શકાતું નથી તે કયાં અને કઈ રીતે ત્રાટકશે! પણ ભારતમાં જો કોરોના ત્રાટકશે તો? શું ચીને જે રીતે મુકાબલો કર્યો તેના જેવી તૈયારી આપણી છે? સૌ પ્રથમ તો 1918માં ભારતમાં ઈન્ફલુએન્ઝાનો રોગચાળો ત્રાટકયો પછી લગભગ 100 વર્ષ પછી આજે પણ આપણી પાસે ઈન્ફલુએન્ઝાના વેકસીનેશનની કોઈ નેશનલ પોલીસી નથી. ભારતે અન્ય પ્રકારના વેકસીનેશન જેમ કે પોલીયો સામે સફળ ઝુંબેશ ચલાવી છે. પણ ઈન્ફલુએન્ઝામાં આપણે હજું નિષ્ફળ ગયા છીએ. હાલ કોરોનાથી જે સ્થિતિ છે તેની સામે હજું કોઈ વેકસીન ઉપલબ્ધ નથી અને સૌથી મોટી સમસ્યા છે કે વિશ્ર્વમાં હવે વિવિધ દવાઓના ફોર્મ્યુલેશન માટેના રો-મટીરીયલ પર અમેરિકા સહિતના દેશો ચીન પર આધારીત છે અને જો કોરોના મહામારી બને તો કોઈ દેશ બીજા દેશને વેકસીન આપશે નહી. કારણ કે તેની ખુદની ડોમેસ્ટીક આવશ્યકતા પુરી કરવાના પણ પ્રશ્ર્ન છે. ખુદ અમેરિકા પણ ચીન પર એટલું આધારીત બની ગયું કે હવે એ ખુલ્યું છે. 2004 બાદ અમેરિકામાં પેનેસીલીનની એક નવી ફેકટરી નાખવામાં આવી નથી અને એ કરૂણતા છે કે ભારત હવે તેની સારી આર્થિક હાલતના કારણે વિશ્ર્વ આરોગ્ય સંસ્થાની યાદીમાં વેકસીનેશન ડોનેશન મેળવનાર દેશમાં પણ નથી.

 


વિશ્ર્વ આરોગ્ય સંસ્થા કહે છે કે હવે વાયરલ એવા દેશમાં આતંક મચાવશે. જયાંથી તે જનરેટ થયા નથી અને છેક અમેરિકા અને ભારતના નજીકના ગલ્ફના દેશ સુધી તે પહોંચી ગયા છે અને પાકિસ્તાન અને શ્રીલંકામાં પણ કેસ નોંધાયા છે. ભારતમાં વાયરસના ત્રણ ક્ધફર્મ કેસ છે. ભારતમાં તેની ગીચ વસતિ આ વાયરસના ફેલાવા માટે મુખ્ય કારણ બની શકે છે. ચીનમાં પ્રતિ સ્કવેર કિલોમીટરમાં 142 લોકો વસે છે.
ભારતમાં આ સંખ્યા 420 વ્યક્તિનું છે. મતલબ કે ભારત ચીન કરતા ચાર ગણી ગીચતા ધરાવે છે. મુંબઈની ધારાવી જેવી ઝુંપડપટ્ટીમાં તો તેનાથી પણ વધુ ગીચતા છે.પાકિસ્તાનમાં પ્રથમ ક્ધફર્મ કેસ ઈરાનમાંથી માઈગ્રેટ થયેલાનો છે. ઈરાન એ ગલ્ફના દેશમાં વાયરસનું ઉદગમ સ્થાન બની ગયુ છે જયાં 26 મોત નોંધાયો છે.


ચીનની જેમ ભારતમાં આંતરિક માઈગ્રેશન સૌથી વધુ છે. ચીને તેના વુહાન અને હુબાઈ જેવા પ્રાંતને પૂર્ણ રીતે સીલ કરીને વાયરસનો ફેલાવો અટકાવ્યા હતા પણ ભારતમાં તે શકય જ નથી.
હવે એક જ સૌથી મોટી આશા છે. ભારતનો ઉનાળો- કોરોના સહિતના વાયરસ ઠંડા વાતાવરણમાં વધુ ફેલાય છે પણ ભારતનો ઉનાળો જાણીતોછે તેથી ઉનાળો આગળ વધતા વાયરસ પીછેહઠ કરી શકે છે પણ શર્ત છે તે જૂન સુવિધા ખત્મ થાય. ભારતમાં હેલ્થકેર સીસ્ટમ તેટલી મજબૂત નથી. ચીન જેવા સખ્ત કાયદા ભારતમાં શકય નથી. આશા રાખીએ કોરોના ભારતથી દૂર જ રહેશે.

Advertisement