શું જીડીપીનુ બોટમ આવી ગયું છે?


જીડીપી 1% ટકા ઘટે તો 30 લાખ નોકરી પર અસર થાય છે!

કદાચ નિર્મલા સિતારામનના હાથમાંથી સમય રેતીની માફક સરકી રહ્યો છે. સરકાર પાસે હવે આર્થિક બેહાલી રોકવા માટે કોઈ હથિયાર જ નથી?

ઘટેલા વ્યાજદર છતાં બેન્કોનું ધિરાણ 6% ઘટયું. ઓકટોબરમાં વિજળીની ખપત 13% ઘટી મતલબ કે ફેકટરી ઉત્પાદન ઘટયુ છે. કેપીટલ ગુડસમાં ઘટાડો દર્શાવે છે કે નવું રોકાણ આપ્યું નથી ખુદ સીબીડીટીએ ટેકસ કનેકશનમાં લક્ષ્યાંક નહિં હાંસલ થાય તેવા સંકેત આપી દીધા છે. જીએસટી તો 1 લાખ કરોડથી ઉપર જવાનું નામ જ લેતુ નથી.

વિકાસ દર વધારવા પાંચ કવાટર વ્યાજદર ઘટાડયા. છતા જીડીપી ઘટયો અને ફૂગાવો વધ્યો હવે રીઝર્વ બેન્કને ચિંતા એ છે કે ઘટતા જતા જીડીપીને પકડવો કે પછી વધતા જતા ફૂગાવાને રોકવો! પીડા જનતાની વધે છે.

કોર્પોરેટ ટેકસ ઘટાડાયો છતા કંપનીએ ઓલટાઈમ લો-રીઝલ્ટ દર્શાવી રહી છે. રીયલ એસ્ટેટ પેકેજથી હજુ દ્ધિધા છે. શેરબજારની તેજીથી અર્થતંત્રની મંદીને નાથી શકાય નહિં તે વાસ્તવિકતા સામે આવી છે શું હવે ચમત્કાર થશે!

Image result for lower gdp

આર્થિક મોરચા પર બે ખરાબ સમાચાર આવ્યા છે જીડીપી 5% સુધી નીચે જઈ રહી છે અને શેરબજારમાં ‘બોટમ’ કયારે તેની ચર્ચા થતી હોય છે તેમ હવે જીડીપીમાં બોટમ આવશે તેવો પ્રશ્ર્ન પૂછાઈ રહ્યો છે. તો બીજા સમાચાર છે કે મોંઘવારી વધી રહી છે. કદાચ નિર્મલા સિતારામનના હાથમાંથી સમય રેતીની જેમ સરકી રહ્યો છે. સરકારે ગત મહિને કેટલાંક તાત્કાલિક પગલા લીધા હતા પણ કદાચ હવે મર્યાદા આવી ગઈ છે. કારણ કે ખુદ સરકારની તિજોરી બોટમ નજરે ચડી રહ્યું છે.હજુ સુધી આપણે એ પ્રજ્ઞાચક્ષુઓની માફક નકકી કરી શકયા નથી કે આ મંદી છે કે પછી સ્લોડાઉન....દેશમાં જીડીપીનું અનુમાન અલગ અલગ અર્થશાસ્ત્રીઓ અલગ અલગ લગાવે છે. પણ કોઈ હકારાત્મક ચિત્ર આપતું નથી. સ્ટેટ બેન્કનાં ચીફ ઈકોનોમીસ્ટ સૌમ્ય ક્રાંતિ ઘોષ કહે છે કે જીડીપી 4.2% રહેશે નોમુરાના મતે પણ 4.2 ટકા આઈકાનાં અદિતી થોડા વિશ્ર્વાસ ધરાવે છે. છતા તે 4.7 ટકા નો રેટ મુકે છે તો કોટક સિકયોરીટીનાં શુભ દિપ રક્ષિત તેમની સાથે સંમત છે. અર્થતંત્રમાં તમામ મોરચે ખરાબ ખબર છે.દેશના સૌથી મોટા ટેલીકોમ ક્ષેત્રની બે મોટી કંપનીઓ ગજબની ચક્રવ્યુહમાં ફસાઈ છે અને વોડાફોન-આઈડીયાએ ભારતના કોર્પોરેટ જગતનો અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી રૂા.50921 કરોડની ખોટ નોંધાવી છે.
જે અગાઉનાં ટાટા મોટર્સનાં રૂા.26961 કરોડ (ડિસેમ્બર 2018 કવાર્ટર) કરતા બમણી છે તો એરટેલે જોકે ગઈકાલે જ રૂા.23044 કરોડની ખોટ નોંધાવી છે અને બન્ને કંપનીઓના અસ્તિત્વ સામે પણ પ્રશ્ર્ન છે. રીઝર્વ બેન્ક અત્યાર સુધીમાં સતત પાંચ કવાર્ટરમાં વ્યાજદર ઘટાડતી રહી અને વિકાસ જીડીપી વધારવા માટે નીચા વ્યાજ દરનો માહોલ જરૂરી છે તેવી દલીલ શશીકાંતા દાત કરતા રહ્યા પણ તેમ છતાં કવાર્ટર ટુ-કવાટર જીડીપી ઘટતી રહી છે અને હજુ જીડીપીનું બોટમ કયાં છે તે કોઈને ખબર નથી છતાં હજુ રીઝર્વ બેન્ક પર સરકારનું દબાણ છે કે તે વ્યાજદર ઔર નીચા લાવે બીજી તરફ રીટેલ ઈન્ફલેશન એટલે કે છૂટક મોંઘવારી હાલ 16 માસની સૌથી ઉંચી સપાટી પર છે ખાસ કરીને ફૂડ પ્રાઈઝ ખાદ્ય ભાવો સતત વધી રહ્યા છે. છતા કોર ઈન્ફલેશન જે અર્થતંત્રની સ્થિતિ બતાવે છે તે ઘટયો છે જે દર્શાવે છે કે આર્થિક ગતિવિધી ઘટી છે.
જોકે ફુગાવો 4.62 ટકા થયો પણ તેમાં ફૂડ એન્ડ બ્રેવરીઝનો ફૂગાવો 6.93 ટકા નોંધાયો છે જે દર્શાવે છે કે શાકભાજી અને દાળ કઠોળના ભાવ વધ્યા છે કોર-ઈન્ફલેકશન જે આર્થિક પ્રવૃતિ સાથે સંકળાયેલી છે તે 3.44 ટકા નોંધાયો છે. સામાન્ય માનવીની ભાષામાં ડુંંગળી અને ટમેટાનાં ભાવથી જ મોંઘવારી કેવી વધી છે તેનો ખ્યાલ આવશે. સરકારે છેલ્લા પાંચ ધિરાણ પીરીયડમાં વિકાસ દર ઉંચો લાવવો તે રીઝર્વ બેન્કને આઉટ સોર્સ કર્યુ હતું અને રિઝર્વ બેન્કે કહ્યાગરા બનીને વ્યાજદર ઘટાડયા પણ તેના કારણે બેન્કોના પર દબાણ આવતા જ બેન્કોએ થાપણોના દર નીચા લાવીને અંતે તો તેના જ ગ્રાહકોને ડામ આવ્યો છે.
દેશમાં જીડીપીનું શું મહત્વ છે તે તો સામાન્ય શબ્દોમાં કહીએ તો 1% જીડીપી ઉંચો કે નીચો આવે તો તેની સીધી અસર 30 લાખ નોકરી પર થાય છે પણ મોદી સરકારે બેરોજગારીના મુદે તો સાવ શાહમૃગી નીતિ અપનાવી છે. બેન્કોના વ્યાજદર વધ્યા તો પણ આ વર્ષે બીજા કવાર્ટરમાં સરકારી- ખાનગી બેન્કોના ધિરાણમાં 6%નો ઘટાડો થયો છે. એનબીએફસી અને હાઉસીંગ ફાયનાન્સ કંપનીઓ તો હાલ ખુદ નાણા શોધે છે.
ખુદ સરકારી બેન્કોને સરકારની જ ગ્રોથ સ્ટોરીમાં ભરોસો નથી તેથી તે ધિરાણ દેવાના બદલે સરકારી સિકયોરીટીમાં નાણા રોકીને ખુદને સલામત કરી રહી છે. હવે રિઝર્વ બેન્ક માટે નવો પ્રશ્ર્ન આવશે કે સરકારના આદેશ મુજબ વિકાસ માટે વ્યાજદર ઘટાડે કે ફુગાવો જે તેના અનુમાનથી ઉપર જઈ રહ્યો છે તેને કાબુમાં લાવવા માટે વ્યાજદર વધારો ગત દિવસોમાં જ ઔદ્યોગીક ઉત્પાદનના આંકડા આપ્યા જે 8 વર્ષના સૌથી નીચા સ્તરે છે અને મોટા ભાગના નેગેટીવ ગ્રોથના છે. ઓકટોબરમાં વિજળીની ખપત 13% ઘટી તેનો ખર્ચ છે કે ફેકટરીએ ઉત્પાદન ઘટાડયું છે. કેપીટલ ગુડસમાં જે નેગેટીવ ગ્રોથ છે તેનો મતલબ છે કે નવું મૂડીરોકાણ આવ્યું નથી. સરકારે લીકવીડીટીની સમસ્યા દૂર કરવા કદમ ઉઠાવ્યા. કોર્પોરેટ અને રીયલ એસ્ટેટ બન્ને ક્ષેત્રને ભરપુર રાહત પેકેજ આપ્યા છે પણ સરકારના હાથ બંધાયેલા છે. ખુદ સરકારના સીબીડીટી વિભાગે ટેક્ષ વસુલાતના અંદાજો સુધારવા માંગ કરી છે. કારણ કે ટાર્ગેટ મુજબ ટેક્ષ વસુલ થશે નહી. શેરબજારની તેજીથી ઈકોનોમીની મંદી રોકાતી નથી તે વાસ્તવિકતા હવે સામે આવી છે.
વાસ્તવમાં સરકારી નીતિ જ વિરોધાભાસી અને પેનીક રીએકશન ભરી રહી છે. કોઈ એક દિશામાં વિચારની નથી. કદાચ અરૂણ જેટલી દલીલ પણ નિર્મલા સીતારામ પાસે નથી.

Advertisement